Gisteren publiceerde Follow the Money NL (FTM) een nieuw onderzoeksartikel over de werkwijze van Excellent Care Clinics (ECC), de kliniek die eerder in het nieuws kwam met het zogenoemde lidocaïne-onderzoek bij long covidpatiënten.
Het stuk van FTM schetst een zorgwekkend beeld. De kliniek zou “buiten het zicht van instanties” maandenlang patiënten hebben behandeld, zonder voorafgaande goedkeuring van een medisch-ethische toetsingscommissie. Experts spreken van “onethisch gedrag” en noemen de gang van zaken “beschadigend voor de wetenschap, maar vooral voor de vele patiënten die valse hoop kregen.”
103 patiënten kregen in het onderzoek van ECC lidocaïne-injecties in aangepaste vorm. Er deden zich verschillende problemen voor, bijvoorbeeld:
- 36% stopte voortijdig vanwege gebrek aan effect of bijwerkingen en werd niet meegenomen in de verdere studie;
- Er zou 73 keer zijn misgeprikt, met oorsuizen, duizeligheid of flauwvallen tot gevolg;
- Een van de patiënten belandde op de spoedeisende hulp na een veel te hoge dosering.
Tegelijk claimt de kliniek op basis van een observationele analyse dat 78% van de deelnemers verbetering ervoer. Internist, farmacoloog en epidemioloog dr. Melvin Lafeber noemt het “heel schadelijk” om zulke verwachtingen te wekken zonder robuust bewijs. De 78% verbetering is ook niet duidelijk onderbouwd in het wetenschappelijke artikel. Inmiddels loopt er een onderzoek bij de CCMO (Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek) en IGJ (Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd) naar het gevolgde traject.
De betrokken partij geeft aan dat het zou gaan om reguliere pijnbehandeling en niet om een behandeling specifiek gericht op long covid. Tegelijk is er een patentaanvraag gedaan voor een aangepaste toepassing en is de interventie publiekelijk gepresenteerd in de context van long covid. Dat spanningsveld onderstreept het belang van onafhankelijke en zorgvuldige toetsing.
PostCovid NL en Long Covid Nederland vinden dat deze signalen vragen om zorgvuldige en onafhankelijke toetsing. De behoefte aan perspectief is enorm. Naar schatting leven in Nederland circa 450.000 mensen met long covid, waarvan ongeveer 100.000 ernstig beperkt zijn in hun dagelijks functioneren. Juist daarom moet zorgvuldig worden gehandeld.
Voor ons blijft het uitgangspunt helder:
✔️ Beloftevolle behandelingen verdienen serieuze aandacht
✔️ Patiënten verdienen volledige en eerlijke informatie
✔️ Nieuwe therapieën moeten worden getoetst volgens geldende wetenschappelijke en ethische normen
Wij blijven in gesprek met betrokken partijen. Alleen zorgvuldig en onafhankelijk onderzoek kan duidelijk maken voor wie een behandeling werkt, in welke mate en met welk risico. Dat zijn we alle long covidpatiënten verschuldigd.
Lees het artikel
Update 27 februari:
Publicatie over lidocaïne bij long covid ingetrokken na onderzoek Follow The Money
De wetenschappelijke publicatie waarin lidocaïne werd gepresenteerd als potentiële doorbraak in de behandeling van long covid, is teruggetrokken. De Vrije Universiteit Amsterdam maakt bekend dat de onderzoekers niet langer achter het artikel staan zolang er twijfel bestaat of de studie volledig binnen de geldende medisch-ethische kaders valt. De kliniek blijft wel behandelen met lidocaïne.
Het artikel lag aan de basis van de claim dat een aanzienlijk deel van de patiënten zou verbeteren na injecties met dit aangepaste verdovingsmiddel. Die boodschap kreeg brede media-aandacht en werd zelfs ‘de heilige graal’ genoemd. Na onderzoek van Follow the Money uitten deskundigen echter fundamentele twijfels over de opzet en uitvoering van het onderzoek. Er zou geen voorafgaande goedkeuring van een ethische commissie zijn geweest en er ontbrak een controlegroep. Ook onderzoekt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd of sprake is van een verboden geneesmiddelenexperiment.
Voor ons als patiëntenorganisatie staat één ding centraal: mensen met long covid verdienen perspectief én veilig en betrouwbaar onderzoek. Naar schatting leven in Nederland zo’n 500.000 mensen met long covid, van wie ongeveer 100.000 mensen ernstig beperkt zijn. De behoefte aan hoop is groot. Juist daarom moeten nieuwe behandelingen zorgvuldig, onafhankelijk en volgens geldende wetenschappelijke en ethische normen worden onderzocht. Veelbelovende signalen verdienen serieuze aandacht. Maar stevige claims vragen om stevig bewijs. Alleen goed opgezet onderzoek met voorafgaande toetsing en transparante rapportage kan duidelijk maken voor wie een behandeling werkt, in welke mate en tegen welke risico’s. Dat verdienen alle long covidpatiënten.
